Tο διάβασαν 247 άτομα (247 Views)

«Το ρεύμα του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και οι Φιλέλληνες» (Μέρος Β΄)

FIL111-IPTEX0N


Διαβάστε το Πρώτο Μέρος του άρθρου: «Το Ρεύμα του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και οι Φιλέλληνες» (εδώ)


Στον Ισπανικό Φιλελληνισμό οι παράγοντες που καθόρισαν την καθυστερημένη ανάπτυξη του ήταν το πολιτικό και πνευματικό κλίμα της περιόδου της παλινόρθωσης μεταξύ 1823 και 1832. Οι Ισπανοί φιλελεύθεροι αγωνίζονταν για το Σύνταγμα του 1812 και κατά της παλινόρθωσης της απολυταρχίας του Φερδινάνδου Ζ'. Με την παλινόρθωση του 1823 η Ισπανία τάχθηκε με την Ιερά Συμμαχία ενώ το 1827 υπέγραψε εμπορική συμφωνία με την Υψηλή Πύλη. Μέχρι τον θάνατό του ο Φερδινάνδος επέβαλε λογοκρισία και καταδίωκε τους συνταγματικούς. Έτσι η έκκληση της Ελληνικής προσωρινής διοίκησης δεν έγινε δεκτή από τους Cortes της Μαδρίτηςτο 1821. Τα πρώτα φιλελληνικά κείμενα στα ισπανικά δημοσιεύθηκαν εκτός ισπανικού εδάφους. Το «Escrito sobre Gecia» εκδόθηκε στο Παρίσι το 1825 και το 1827.

Κύριοι φορείς των φιλελληνικών κηρυγμάτων ήταν οι πολιτικοί εξόριστοι. Όψιμη υπήρξε η φιλελληνική ισπανική εκδοτική κίνηση εντός Ισπανίας. Το 1828 ισπανικές μεταφράσεις για την πολιορκία του Μεσολογγίου εκδόθηκαν στα γαλλικά και το 1829 μεταφράστηκε το βιβλίο του H. Lauvergne για την εκστρατεία του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Βιβλία ιστορικού περιεχομένου υπήρξαν τα «La Turquia, teatro de la guerra presente» και «La Turquia victoriosa de las sandeces, falsedades e igmominias», στα 1828 και 1829 από τον λογοτεχνικό κριτικό και φιλελεύθερο πολιτικό Felipe Fermin Caballero y Morgay, εξόριστο στο Παρίσι. Ο Jose Manuel de San Millan y Coronel, στρατιωτικός και φιλελεύθερος πολιτικός στο Παρίσι, συνέταξε το «Compendio historico del origen y progresos de la insurrection de los griegos contra los turcos», έργο φιλελληνικό, στηριζόμενο στον Πουκεβίλ, που εκδόθηκε με ψευδώνυμο.

Λογοτεχνικά ισπανικά έργα εκδόθηκαν το 1830. Στην Βαλένθια το ιστορικό μυθιστόρημα «Grecia o la doncella de Misolonghi» του Cosca Vayo y Lamarca, που στηρίζονταν στον Πουκεβίλ και το φιλελληνικό μυθιστόρημα με τίτλο, «Amory religion, o la joven griega» του Pascual Perez y Rodriguez.

Το πρώτο φιλελληνικό ισπανικό ποίημα εκδόθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1820 από τον εξόριστο στην Αγγλία Jose de Esprocenda με τίτλο «Despedida del patriota griego de la hija del apostate». Πρόκειται για ανάπτυγμααγγλικού πρωτοτύπου που είχε εκδοθεί στο Λονδίνο το 1924, την ίδια εποχή με το «Cancion guerrera con motivo del levantamiento de los gregos» του Francisco Martinez de la Rosa.

Ο Ισπανός, ρομαντικός ποιητής Jose de Esprocenda


Στην γερμανόφωνη Ευρώπη την εποχή της Επανάστασης υπήρχε συνομοσπονδία κρατών. Μέλη της μεταξύ άλλων ήταν η Αυστρία, η Πρωσία, η Βαυαρία, η Δανία, το Λουξεμβούργο και ανώτατος άρχοντας της συνομοσπονδίας ήταν ο Αυστριακός καγκελάριος Κλέμενς Μέτερνιχ.

Η Αυστρία, η Πρωσία, η Βρετανία και η Ρωσία, μετείχαν από το 1815 σε μια σειρά συμφωνιών της «Ιερής Συμμαχίας» για την τήρηση της ειρήνης στην Ευρώπη και την συνεργασία μεταξύ των μοναρχιών. Από τους πρώτους μήνες της Επανάστασης η γερμανόφωνη κοινή γνώμη τάχθηκε με το μέρος των Ελλήνων. Αντίθετα ο Μέτερνιχ και οι άλλοι ηγεμόνες της Συμμαχίας τήρησαν αρνητική στάση. Την συσχέτισαν με το κίνημα του Καρμποναρισμού στην Ιταλία, που θεωρήθηκε κίνδυνος για την ανατροπή των μοναρχιών.

Το 1821 στο συνέδριο του Λάιμπαχ η Ιερά Συμμαχία απέρριψε κάθε κίνημα ανατροπής της νόμιμης εξουσίας με εξέγερση και βία, ανακοινώνοντας πως οι μονάρχες ενήργησαν με βάση τα γεγονότα της Νεάπολης και του Πιεμόντε, που ξέσπασαν σε διαφορετικές συνθήκες από εγκληματικούς συνδυασμούς και εξέθεσαν την ανατολική πλευρά της Ευρώπης σε ανυπολόγιστες εμπλοκές.

Η επίσημη εφημερίδα της Αυστρίας Österreichischer Beobacther, Αυστριακός παρατηρητής σχολιάζοντας τα συμβάντα στην Ελλάδα το 1821, υποστήριζε πως οι επαναστάτες βρίσκονταν σε επαφή με τα επαναστατικά κινήματα στην Ιταλία για την διατάραξη της ησυχίας στην χριστιανική Ευρώπη και πως η επιχείρηση, που ξεκίνησε με πολιτικό δόλο, δεν θα είχε αποτέλεσμα και θα οδηγούσε τον ελληνικό λαό σε μεγάλα δεινά. Έτσι απαγορεύτηκε κάθε φιλελληνική κίνηση σε πολλά γερμανικά κράτη. Ωστόσο υπήρξαν πολιτικοί και διανοούμενοι που τάχτηκαν ανοιχτά υπέρ της Επανάστασης.

Ο βαρώνος von Gagern, του πριγκιπάτου της Έσσης, Ντάρμσταντ, εκφώνησε θερμό, φιλελληνικό λόγο επισημαίνοντας μεταξύ άλλων πως:

«…θανάσιμο αμάρτημα θα βαραίνει το Γερμανικό Έθνος αν δεν βοηθήσει τους Έλληνες που άρχισαν τον αγώνα τους ασύνετα, την ακατάλληλη στιγμή, με ανεπαρκή μέσα αλλά δεν είναι εγκληματίες. Δεν ήταν υπήκοοι στην έννοια του δικαίου των Εθνών και του πολιτισμού μας, αλλά σκλάβοι. Αυτό μαρτυρούν οι αρχιερείς των, που χωρίς ενοχή και χωρίς να απολογηθούν, υπέστησαν δεινόν θάνατο στις πύλες των ναών τους. Εγώ, ως υπήκοος ενός πρίγκιπα, μέλους της Ιεράς Συμμαχίας και ως εκπρόσωπος των δικαιωμάτων και των επιθυμιών ενός γερμανικού λαού, εκφράζω εδώ την προσδοκία και ελπίδα, ότι οι Έλληνες θα βγουν νικητές από τον αγώνα τους, ή να τους εξασφαλιστεί μια συνθήκη που θα τους θέσει υπό την αιγίδα του ευρωπαϊκού δικαίου των εθνών.»

Ο Γερμανός ποιητής Wilhelm Müller συνέθεσε σειρά φιλελληνικών ποιημάτων με τον τίτλο: «Τραγούδια των Ελλήνων». Σε ένα από αυτά αναφέρεται στον Μέτερνιχ λέγοντας:

«Μας ονόμασες επαναστάτες, πάντα έτσι ας μας καλείς! Επάνω! Επάνω! αυτό είναι το σύνθημα των Ελλήνων. Επάνω, αυτό είναι το σύνθημα των Ελλήνων το αιώνιο! Ο υπέροχος ήχος αυτός, ποτέ να μην ηχήσει μέσ' την καρδιά σου. Εσύ, κάτω στη λάσπη θα μένεις για πάντα, και θα παρατηρείς του κόσμου τα συμβάντα.»

Το 1821 ο καθηγητής Krug από τη Λειψία δημοσίευσε φέιγ-βολάν πρόσκληση για την ίδρυση συλλόγων προς υποστήριξη των Ελλήνων. Μέρες αργότερα αυστηρό, βασιλικό διάταγμα απαγόρευε την διάδοση των φυλλαδίων στη Σαξονία. Απαγορεύτηκε, επίσης, η αποστολή της «Γερμανικής Λεγεώνας» από τη Βαυαρία στην Ελλάδα του καθηγητή Fr. Thiersch και κάθε δημόσια εκδήλωση φιλελληνισμού στην Πρωσία.

Η πολιτική του Μέτερνιχ εμπόδισε σοβαρά την βοήθεια προς τους Έλληνες αλλά δεν κατάφερε να την σταματήσει, ενώ απέτυχε να μεταλλάξει την φιλελληνική κοινή γνώμη. Στα πιο φιλελεύθερα νοτιοδυτικά κρατίδια της Γερμανικής Συνομοσπονδίας, με κέντρο την Στουτγκάρδη, άρχισαν από το φθινόπωρο του 1821 να λειτουργούν φιλελληνικές επιτροπές που έστειλαν εθελοντές στην Ελλάδα και υποστήριξαν οικονομικά οι πρόσφυγες.

Στη Γερμανία, η Ελληνική Επανάσταση ερμηνεύτηκε από την αρχή σαν περίπτωση διαφορετική από τις άλλες, που δεν σκόπευε στην ανατροπή κάποιας νόμιμης εξουσίας, ούτε είχε σχέση με συνομωσίες όπως ο Καρμποναρισμός. Θεωρούσαν ότι τα αιτήματα των Ελλήνων ήταν δίκαια και άξιζαν μια θέση στην πολιτισμένη χριστιανική Ευρώπη. Ο γερμανόφωνος τύπος φιλοξενούσε συχνά φιλελληνικά δημοσιεύματα. Σε ένα από αυτά ο καθηγητής Krug γράφει, πως:

«Όλη η τουρκοκρατία είχε από καιρό προγραφεί από την κοινή γνώμη σαν κάτι άκρως άδικο που δεν υποφέρεται. Εάν λοιπόν μια ζηλότυπη και γεμάτη φόβο πολιτική των κυβερνήσεων θεωρεί τον Ελληνικό Αγώνα απελευθερώσεως άκαιρο για τους δικούς της σκοπούς, παρά ταύτα δεν θα πετύχει, παρ' όλα τα σοφίσματά της, να κάνει τον κόσμο να πιστέψει ότι αυτός ο αγώνας είναι άδικος.»

Στο Συνέδριο της Βερόνας στο τέλος του 1822 επικράτησε ο Μέτερνιχ., εκδίδοντας ψήφισμα, που καταδίκαζε την Ελληνική Επανάσταση χαρακτηρίζοντάς την μια «ανόητη και εγκληματική επιχείρηση». Το φιλελληνικό κίνημα στη Γερμανία κλονίστηκε. Διακόπηκε μέχρι το 1826 για να δημιουργηθεί το νέο ρεύμα φιλελληνισμού με αφορμή την τραγική πτώση του Μεσολογγίου.

Άλλες φιλελληνικές εκδηλώσεις ήταν η δημιουργία φιλελληνικών κομιτάτων με πρωτοβουλία καθηγητών όπως του θεολόγου Fr. Nagel, του J. Neander, του Barthold Georg Niebuhr και άλλων, που προέτρεπαν την ίδρυση φιλελληνικών σωματείων, την παροχή ποικίλης αρωγής ,τους εράνους σε χρήμα και σε είδη, την στρατολόγηση νέων εθελοντών, πανεπιστημιακών δασκάλων των Ελλήνων σπουδαστών και την συγκρότηση στρατιωτικών σωμάτων για την Ελλάδα.

Σημαντικά κέντρα φιλελληνικής δράσης στη Γερμανία υπήρξαν το Αμβούργο, η Βρέμη, το Ντάρμσταντ και η Στουτγκάρδη. Συγκροτήθηκε η «Ελληνογερμανική Λεγεώνα» από τον καθηγητή Zimmermann, τον Chevalier από τη Γενεύη και τον υπασπιστή της φρουράς του Αμβούργου, Dannenberg. Στην πόλη Ντάρμσταντ ο Θεόδωρος Νέγρης συγκρότησε και απέστειλε εθελοντικό σώμα στην Ελλάδα στο οποίο συνέβαλε ο Koster, ένας πρώην αξιωματικός του Πρωσικού στρατού, που ήρθε στις αρχές του 1821 στην Ελλάδα, πολέμησε και έφυγε απογοητευμένος από την υπάρχουσα χαοτική κατάσταση. Το 1827 ιδρύθηκε στην πρωτεύουσα της Βαυαρίαςτο «Πανελλήνιον», με σκοπό την ανατροφή ορφανών παιδιών από την Ελλάδα.

Ο γερμανικός φιλελληνισμός αναπτύχθηκε χάριν στον κλασικισμό και τον ρομαντισμό που καλλιεργήθηκαν στην Γερμανία τα προεπαναστατικά χρόνια, ενώ τονώθηκε με την δράσητων Ελλήνων σπουδαστών και εμπόρων και με την συμμετοχή των Γερμανών φιλελλήνων στα επαναστατικά γεγονότα στην Ελλάδα.

Στην Κρήτη, ο γιατρός Σχιεράϊπερ το 1823 παρείχε ιατρική και φαρμακευτική περίθαλψη, ενώ ο Hane ανέλαβε την διοίκηση του φρουρίου της Γραμβούσας το 1828.

Ο Γερμανός ποιητής Wilhelm Müller


Αιτία της ανάπτυξης του ινδικού φιλελληνισμού ήταν οι από την αρχαιότητα και τους χρόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου επαφές και επιδράσεις του ελληνικού πολιτισμού στην ινδική χερσόνησο, που δεν σταμάτησαν ούτε κατά την περίοδο του Μεσαίωνα. Η υπάρχουσα κατάσταση των Ινδών και η αποικιακή κατοχή από τους Άγγλους προδιέθετε θετικά για τον αγώνα των Ελλήνων. Η παρουσία Ευρωπαίων και Ελλήνων εμπόρων σε σημαντικά λιμάνια εμπορικά κέντρα των Ινδιών, όπως η Καλκούτα και η Δάκκα ήταν φορείς Ευρωπαϊκών φιλελεύθερων ιδεών.

Αναφέρουμε την αποστολή στην Ινδία του Ζακυνθινού Νικόλαου Κεφαλά το 1823, ως εκπροσώπου της Ελληνικής Διοίκησης του αγώνα, για έρανο υπέρ της Ελληνικής Επανάστασης. Η Φιλελληνική Εταιρεία της Καλκούτας συστήθηκε στα τέλη του 1823 από τον ίδιο τον Νικόλαο Κεφαλά. Κύριος αγωγός πληροφόρησης για την Ελλάδα ήταν τα εμπορικά πλοία που έφταναν από την Ευρώπη στο Ινδικό λιμάνι και η Φιλελληνική Εταιρεία της Καλκούτας. Με συγκεντρώσεις και δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο, όπως στην «Εφημερίδα της Καλκούτας», προβάλλονταν νέα από την επαναστατημένη Ελλάδα. Πραγματοποιήθηκε έρανος και συγκεντρώθηκαν 25.380 ρούπια ή 2.200 λίρες στερλίνες. Ο Άγγλος επίσκοπος της Καλκούτας προσέφερε 200 λίρες στερλίνες. Στον έρανο ανταποκρίθηκαν και οι Κινέζοι. Τελικά στην Ελλάδα έφτασαν μόνο 1.200 λίρες στερλίνες.

Μέλη της Εταιρείας, εκτός από Έλληνες-μέλη της παροικίας, ήταν και Άγγλοι, όπως πρόεδρος ήταν ο Άγγλος Άρινγκ, αλλά Αμερικανοί και Ινδοί. Ο γιος του Ινδού σουλτάνου της Μυσώρης, Τίππο Σαΐντ, αγωνιστή της ινδικής ανεξαρτησίας από την Αγγλική κατοχή, παρέστη και αυτός σε συγκέντρωση της Εταιρείας.

Υπήρξαν Εβραίοι που συμπαραστάθηκαν και Εβραίοι που επέδειξαν αρνητική στάση απέναντι στον Εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων. Σύμφωνα με τον καθηγητή Σ. Λουκάτο: παράγοντες που εμπόδισαν την ανάπτυξη του εβραϊκού φιλελληνισμού ήταν ο μεταξύ των Ελλήνων και των Εβραίων φυλετικός φανατισμός και η θρησκευτική μισαλλοδοξία. Εκδηλώθηκε με την διαπόμπευση του σώματος του Γρηγορίου του Ε' από Εβραίους της Κωνσταντινούπολης και τις σφαγές που υπέστησαν οι Εβραίοι της Οδησσού από τους Έλληνες και Ρώσους. Ακολούθησε η σφαγή των Εβραίων της Τριπολιτσάς, ο οικονομικός ελληνοεβραϊκός ανταγωνισμός και η ανάγκη επιβίωσης των Εβραίων μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Παράγοντες που καλλιέργησαν τον φιλελληνισμό ήταν η Φιλελεύθερη Ευρωπαϊκή ιδέα, οι φιλικοί δεσμοί Ελλήνων και Εβραίων της διασποράς, ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος, φίλος και δάσκαλος των Ελληνικών στην οικογένεια Finzi στην Φλωρεντία, η κοινή συμβίωση Ελλήνων και Εβραίων, ο Χανέν, Εβραίος της Τριπολιτσάς που σώθηκε με την οικογένειά του.

Στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες κοινωνικοί, ιδεολογικοί, πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες ευνόησαν τις ιδεολογικές ζυμώσεις μεταξύ των Εβραίων της διασποράς. Τους έκαναν δεκτικούς στα φιλελεύθερα μηνύματα και στον εκχριστιανισμό των Εβραίων με μικτούς γάμους μεταξύ Ελλήνων και Εβραίων. Περιορισμένης έκτασης ήταν και οι προσφορές των Εβραίων στην Ελληνική Επανάσταση, η συμμετοχή σε μάχες, η συμπαράσταση σε φυλακισμένους, η παροχή ιατρικής βοήθειας, η συμμετοχή σε φιλελληνικά κομιτάτα, οι εκκλήσεις για συνδρομές υπέρ των Ελλήνων, η συμπαράσταση εκ μέρους Εβραίων δημοσιογράφων.

Στην Ελληνική υπόθεση της απελευθερώσης του έθνους από τους Τούρκους συμμετείχαν και συνέβαλαν ο Adolphe Cremieux από την Γαλλική πόλη Νιμ, μέλος της Φιλελληνικής Εταιρείας,ο Ιωάννης Λέχος που ήλθε στην Ελλάδα το 1805, βαπτίστηκε χριστιανός και μετέβη το 1822 στην Κρήτη όπου συμμετείχε σε μάχες στην περιοχή Κισσάμου. Το 1823, εργάσθηκε αμισθί στο επαρχείο Σαντορίνης και στο σώμα του Φαβιέρου. Ο Δημήτριος Ιωάννου Λέχος Πολωνοεβραίος, γιος του προηγούμενου και ο Έλβιγκ, ραβίνος στο Werle της Βεστφαλίας που απηύθυνε έκκληση το 1826 σε όλες τις ισραηλιτικές κοινότητες να συνδράμουν.

H οικογένεια του Φίντζι Ραφαέλλο, που συμπεριλήφθηκαν σε λίστα υπόπτων στην Φλωρεντία με σκοπό την απέλασή τους λόγω των φιλελεύθερων θέσεων τους. Ο Limpan Srie, ραβίνος που ζούσε στη Φλωρεντία και λόγω των φιλελεύθερων θέσεων του συμπεριλαμβανόταν και αυτός στην προηγούμενη λίστα. Οι Passigli και Consiglio Giyseppe, που ζούσαν στην Φλωρεντία, φίλοι του Κάλβου, όπως οι δύο προηγούμενοι.

Ο Εβραίος δημοσιογράφος στο Παρίσι Λαφίτ Γεώργιος, που αρθρογραφούσε υπέρ του Ελληνικού αγώνα, ο Ραφαήλ Γεώργιος που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και βαπτίστηκε χριστιανός, ο ο γιατρός από την ισραηλιτική οικογένεια της Ζακύνθου Ιωάννης Χη,, που ασπάσθηκε τον χριστιανισμό και παρείχε ιατρικές υπηρεσίες στους Επαναστατημένους Έλληνες. Ο εκχριστιανισμένος Εβραίος από την Ρωσία, που μετείχε στην επανάσταση της Μολδοβλαχίας, Ιάκωβος Μαβέιτς,, αλλά και ο Νιάρντι Μποτελάτ και η Ιωαννίτσα Μποτεζάν, οι εκχριστιανισμένοι Εβραίοι που συμμετείχαν στην επανάσταση στο Ιάσιο.


Για τους Τούρκους που με διάφορους τρόπους συνένδραμαν στην Επανάσταση, μπορούμε να αναφέρουμε πρόσωπα, είτε πολιτικές είτε θρησκευτικές προσωπικότητες, όπως τον μουσουλμάνο θρησκευτικό ηγέτη, τον σεϊχουλισλάμη Χατζή Χαλίλ Εφέντη, που αρνήθηκε να επικυρώσει την εντολή του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ για αθρόα σφαγή των ελληνικών πληθυσμών, με τίμημα την εξορία του και τη δολοφονία του και τον γιατρό του Ανδρούτσου και του Μακρυγιάννη, Χασάν Αγά Κούρταλη.

Η σχέση της Ελληνικής κοινωνίας με τις βαλκάνιεςκατεχόμενεςκοινωνίες προσδιορίζονται από την κοινή τύχη έναντι του κοινού δυνάστη και εχθρού, από το «ομόδοξον», από τη διείσδυση της ελληνικής γλώσσας στην Βουλγαρία και στη Σερβία, λόγω της δράσης του Πατριαρχείου, από το γεγονός του διορισμού Ελλήνων ηγεμόνων στις Παραδουνάβιες περιοχές, από τις εμπορικές ανταλλαγές και από την εγκατάσταση παροίκων στις αντίστοιχες χώρες. Εξαίρεση αποτέλεσε η Αλβανία που προσδεμένη θρησκευτικά και κοινωνικά στην Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν συχνά σύμμαχος στα κατασταλτικά μέτρα σε βάρος των Ελλήνων. Η κοινή τύχη και η ελπίδα απελευθέρωσης των Βαλκανικών λαών, αλλά και η οργάνωση τους σε ένα κράτος αποτυπώνεται στον Θούριο του Ρήγα. Ο ιστορικός Νικολάι Τοντόροφ αναφέρει έναν κατάλογο με τα ονόματα αγωνιστών που συμμετείχαν στο κίνημα του Υψηλάντη.

Η εθνολογική σύσταση τους ποικίλει: 199 Μολδαβοί, 9 Βλάχοι, 132 Βούλγαροι, 72 Σέρβοι, 2 Μαυροβούνιοι, 2 Βόσνιοι, 4 Δαλματοί, 7 Αλβανοί, 4 Ούγγροι, 3 Εκχριστιανισμένοι Τούρκοι. Οι Αλβανοί που μετείχαν στο κίνημα καταγράφονται ως Έλληνες .

Ο Μουσταφά Γκέκας, ο Αμπτής Γκέκας, ο Μάκος Κούστα που λειτουργούσε ως κομιστής επιστολών του Αλή πασά προς τους Έλληνες συνεκστράτευσε με τον Καραϊσκάκη στην Ανατολική Στερεά και στην Καποδιστριακή περίοδο διορίστηκε ως εκατόνταρχος της Β' χιλιαρχίας. Ο Μπαϊράμης Λιάπης διατελώντας υπό την ηγεσία του Νικ. Κριεζιώτου συμμετείχε σε πολεμικές επιχειρήσεις στο Τρικέρι και στην Ανατολική Στερεά. Ο Ελληνικής καταγωγής, Ρουμάνος πρίγκιπας Αλέξανδρος Κατακουζηνός επικεφαλής εκατό Αλβανών κατέλαβε το Κάστρο της Μονεμβασιάς τον Ιούλιο του 1821. Ο αδελφός του Γεώργιος Κατακουζηνός, αξιωματικός στο Ρωσικό στρατό, συνόδευε τον Υψηλάντη στην διάβαση του Προύθου. Ο Ρουμάνος βογιάρος Γεώργιος Βοϊνέσκου, συνόδευσε τον Δημήτριο Υψηλάντη στην Ελλάδα και συμμετείχε σε μάχες μαζί του. Ο Βογιάρος Ιορδάνης Ροζνοβάνου, βοήθησε το κίνημα της Μολδοβλαχίας οικονομικά με 10.000 ολλανδικά δουκάτα και 300 άλογα.Ο δε μητροπολίτης Βενιαμίν Κοστάκη προσέφερε χρήματα και άλογα.

Μέλη της Φιλικής Εταιρείας διετέλεσαν οι Ρουμάνοι: Γρηγόριος Μπρακοβεάνου και Μπάρμπου Βακαρέσκου. Την θυσία των Ρουμάνων Ιερολοχιτών που έπεσαν στο πεδίο της μάχης ύμνησε ο ποιητής Γρηγόριος Αλεξανδρέσκου με το ποίημά του «Τα μνήματα του Δραγατσανίου».

Οι διακηρύξεις του Ρήγα είχαν απήχηση στους Σέρβους, που επιχείρησαν να αποσπάσουν ανεπιτυχώς τον Ρήγα από τους Τούρκους. Οι μεταξύ τους σχέση συσφίγγονταν από την ένοπλη συμπαράσταση των Ελλήνων στις Σερβικές εξεγέρσεις του 1804-1813 και 1815-1833. Ο δε Καραγεώργης μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία. Σημαίνοντες Σέρβοι που μετείχαν στα γεγονότα της Μολδοβλαχίας ήταν οι: Μιλένκο Στοΐκοβιτς, Πέταρ Ντομπρνιάκ, Χατζή Προντάν Γρηγορίεβιτς, ο Μλάντεν Βιλοβάνοβιτς, Κωνσταντίνος Νεμάνια.

Η επίσημη Σερβία επέδειξε παθητική στάση αλλά ένοπλα σώματα της κατέρχονταν και έφταναν στην Ελλάδα, όπως του Χατζηχρήστου Ντάγκοβιτς που εργάστηκε στον Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου, ενώ μετά την πτώση της Τριπολιτσάς προσχώρησε στον Νικηταρά. Συμμετείχε στη μάχη στα Δερβενάκια και στην πολιορκία της Θήβας. Μετεπαναστατικάο Ντάγκοβιτς έγινε στρατηγός και υπασπιστής του Όθωνα. Επίσης βοήθησαν οι: Θωμάς Σέρβος, Λάμπρος Σέρβος, Θανάσης Σέρβος στο Μεσολόγγι, ο Κωνσταντίνος Μαριανός και ο Ιωάννης Στοΐκοβικ.

Όταν εξερράγη η Ελληνική Επανάσταση ο μητροπολίτης Μαυροβουνίου Πέτρος Πέτροβιτς εξέδωσε ενθουσιώδη προκήρυξη. Πολλοί ήταν οι Μαυροβούνιοι που συμμετείχαν στο κίνημα του Υψηλάντη στις Παραδουνάβιες ηγεμονίες. Ο Βάσος Μαυροβουνιώτης σε έλαβε μέρος σε μάχες στα μέρη της Εύβοιας, στην Πελοπόννησο, στην Ανατολική Στερεά, στην Αττική, στην Αθήνα, στην Κύπρο και στην Θεσσαλία. Τέλος, πήρε τον βαθμό του χιλίαρχου και στρατηγού και έγινε υπασπιστής του Όθωνα. Ο Τζωάννος Σλαβάνος Μαυροβουνιώτης, ο Τζωάνος Μοντενεγρίνος που πολέμησε στην άλωση της Τριπολιτσάς και ο Γρηγόριος Τζούροβιτς, που μετεπαναστατικά ζήτησε από τον Καποδίστρια εργασία ανάλογη της προσφοράς του στον αγώνα. Ο Μαυροβούνιος στρατηγός Ουΐτζ, που πολέμησε με τον Ναπολέοντα, εκπόνησε πολεμικό σχέδιο για εθελοντικό σώμα από δύο χιλιάδες άνδρες με σκοπό την απελευθέρωση.

Στο σώμα του Θεόδωρου Βαλλιάνου μετείχαν επτά Άραβες, όπως και στο σώμα του Κωνσταντίνου Μαυρομιχάλη, ενώ τέσσερις Αιγύπτιοι βρίσκονταν στην ομάδα του Διαμαντή Ζέρβα. Ο Αιγύπτιος Καραγιώργης Χαμπέσσης μάχονταν μαζί με τον Καραϊσκάκη και τον Μελετόπουλο, ενώ ο Μαμελούκος Εκβέν Δαβουσσί, πέθανε στο Πέτα.

Στην Τεργέστη, πύλη εξόδου στην Επαναστατημένη Ελλάδα, ο Δημήτριος Υψηλάντης οργάνωσε τακτικό σώμα κατά τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα με προγυμναστή στρατιωτικό, τον φιλέλληνα αξιωματικό του γαλλικού στρατού Bαλέστ. Χρησιμοποίησε Ιταλούς και Γάλλους αξιωματικούς για να επικουρήσουν στο έργο του. Συνάντησαν όμως απροθυμία να αξιοποιηθούν ή να χρηματοδοτηθούν από τους τοπικούς πολιτικούς και στρατιωτικούς αρχηγούς. Οι βαθμοφόροι πλεόναζαν και οι θέσεις ήταν περιορισμένες, ενώ απογοητεύονταν όταν η ιεράρχηση δεν ήταν ανάλογη του βαθμού τους.

Οι Έλληνες δεν ήταν σε θέση ή δεν ήθελαν να τους χρηματοδοτήσουν γιατί έπρεπε να μεριμνήσουν για τα δικά τους σώματα. Η συμμετοχή σε επιχειρήσεις κατάληψης πόλεων συνεπαγόταν και μερίδιο στις λείες και έπρεπε να αποκλεισθούν οι ξένοι. Περιφρονούσαν τους νεότερους φιλέλληνες, τους θεωρούσουν απειροπόλεμους και απροετοίμαστους για τις ανάγκες του αγώνα.

Όταν ήλθαν στην Ελλάδα οι Φιλέλληνες είχαν να αντιμετωπίσουν οικονομικές επιβαρύνσεις, δυσκολίες στην μετακίνηση λόγω αποστάσεων, απαγορεύσεις των αρχών των πατρίδων τους ή άλλων χωρών απ' όπου έπρεπε να περάσουν και διαιρετικοούς παράγοντες που υπονόμευαν την ενότητα. Συναντούσαν ελλείψεις στην οργάνωση και στον συντονισμό του αγώνα, ανταγωνισμούς μεταξύ των οπλαρχηγών και έλλειψη χρημάτων για τη συντήρηση τους. Το τακτικό σώμα του Βαλέστ έμεινε αναξιοποίητο στο Ναβαρίνο και την Τριπολιτσά, όπως και η ομάδα του Γκόρντον. Τους απωθούσε η πρωτόγονη, πολεμική τακτική κάποιων Ελληνικών ομάδων και των οπλαρχηγών τους. Ήταν απογοητευμένοι από τα αποτελέσματα των συμμετοχών τους σε διάφορες μάχες που δεν στέφονταν πάντα από επιτυχία, όπως η μάχη του Πέτα. Η ιεράρχησή τους γεννούσε παρεξηγήσεις. Κάποιοι έπεσαν θύματα ληστειών από Έλληνες.

Αποτιμώντας συμπερασματικά την προσφορά των ξένων σήμερα στην επέτειο των 200 χρόνων από την επανάσταση του 1821, διαπιστώνουμε μέσα από την παραπάνω εκτεταμένη κατάθεση των στοιχείων, πως υπήρξε πραγματικά δυναμική, ουσιαστική, πολυκύμαντη και πρισματική, παρά τις όποιες αντιξοότητες. Η βαθμιαία καίρια κινητοποίηση τους υπέρ της Ελληνικής υπόθεσης, παρά τις δύσκολες ή τις περίεργες συνθήκες που προέκυψαν και παρεπιδημούσαν, ενέτεινε έμπρακτα στην ηθική δικαίωση και στην ψυχολογική ενίσχυση των Ελλήνων επαναστατών και του αγώνα, παρότι κάποιες κυβερνήσεις αστάθμητα έμειναν ανεπηρέαστες στις αποφάσεις τους από όλη αυτήν την δραστηριότητα. Οι ανταγωνισμοί στο εσωτερικό της Ευρώπης, οι συσχετισμοί των δυνάμεων και η επιθυμία να κλείσει ένα πεδίο αναταραχής στην ανατολική Μεσόγειο υπερίσχυσαν και καθόρισαν αρκετές φορές αρνητικά την πολιτική τους απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση.

Ο φιλελληνισμός του ελπιδοφόρου αγώνα τερματίστηκε με την δημιουργία του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους, που ήταν το απαραίτητο ζητούμενο επιστέγασμα των συνολικών Ελληνικών προσπαθειών και τέθηκε σε σύγκριση με το ευρωπαϊκό, πολιτισμικό επίπεδο. Από την άλλη μεριά ο κλασικισμός περιήλθε σε μια κάμψη και αποδυνάμωση. Περιορίστηκε αναγκαστικά σε επιστημονικό, θεωρητικό επίπεδο καθώς οι σύγχρονοι, εξελιγμένοι, προηγμένοι δημοκρατικοί και φιλελεύθεροι κύκλοι της Ευρώπης αναζητούσαν μέσα έκφρασης, που θα ανθούσαν και εκτός των αρχαίων ελληνικών προτύπων.
Ρωξάνδρα Σκαρλάτου Μαυροκορδάτου. Η πρώτη Φαναριώτ...
«Το Ρεύμα του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και οι Φιλ...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://1821.intownpost.com/

Διαβάστηκαν από άλλους χρήστες

200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Π ρ ό λ ο γ ο ς  Διάγουμε το έτος 2021 και εφέτος συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από την Επανάσταση τού 1821, όταν, σύσσωμο το Ελληνικό Εθνος, προετοιμασμένο οργανωτικά από την «Φιλική Εταιρεία»,...
200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Διαβάστε εδώ το Α΄Μέρος και εδώ το Β' Μέρος του αφιερώματος στον Μάρκο Μπότσαρη Ο Νότης Μπότσαρης, επρόκειτο -όπως ήδη προαναφέραμε- γιά τόν αμέσως νεώτερο αδελφό τού Κίτσου Μπότσαρη και θείο τού Μάρκ...
200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Μετά την κατάλυση του βυζαντινού κράτους από τους Τούρκους, οι Έλληνες καταπιέζονταν από στυγερή τυραννία. Το σκοτάδι της σκλαβιάς αγκάλιαζε για αιώνες την Ελλάδα και παντού βασίλευε η αιχμαλωσία, η π...