Tο διάβασαν 170 άτομα (170 Views)

«Το Ρεύμα του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και οι Φιλέλληνες» (Μέρος Α΄)

FIL111-ITP0EXON


Η εύηχη λέξη Φιλέλληνας αποτελεί κυριολεκτικά το χαρακτηρισμό των ξένων υπηκόων που έτρεφαν τα συναισθήματα της αγάπης, της εκτίμησης, της φιλίας και της συμπαράστασης προς τους Έλληνες, που βάλλονταν και σε κάθε τι ελληνικό, αισθήματα που τα εκδηλώνονταν με λόγο ή με έργο. Το ιδεολογικό προφίλ του συγκεκριμένου πολιτικού κινήματος, του λογοτεχνικού ρεύματος, της δηλούμενης εύνοιας και του αδιάσπαστου ρηξικέλευθου ενδιαφέροντος παρουσιάστηκε κύρια στην περίοδο πριν και κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. «Αναγέννηση» ως όρος χρησιμοποιήθηκε από τον Άλδο Μανούτιο και σήμαινε αυτόν που αγαπούσε την αρχαία ελληνική φιλολογία και τον κλασσικό Ελληνισμό.

Για παράδειγμα το 1771 ο Γάλλος έμπορος P.A. Guys έγραφε με απόλυτη εκτίμηση και σθεναρό θαυμασμό, ότι «δεν χρειάζεται η νοσταλγία για την Αρχαιότητα και τους προγόνους, γιατί ζουν μέσω των απογόνων τους.

Πριν από την Επανάσταση, την ανεξαρτησία της σύγχρονης Ελλάδας ευαγγελίζονταν Ευρωπαίοι περιηγητές και επιστήμονες, όπως ο Σικελός Xavier Scrofani και ο William Eton.

Σημαντικό ρόλο για την δημιουργία των θετικών εντυπώσεων έπαιξαν οι Έλληνες της διασποράς και η Αυλή της Αικατερίνης Β' της Ρωσίας η οποία διέδωσε αρχικά την ιδέα που υποστηρίχτηκε στην συνέχεια από τον Ευγένιο Βούλγαρη και από τον Βολταίρο, τον πρωτοπόρο του νεώτερου φιλελληνισμού. Στη Γερμανία και την Βρετανία η έφεση για την κλασσική Ελλάδα τροφοδοτήθηκε από τις εργασίες επιστημόνων και διανοουμένων του 18ου αιώνα που την γνώρισαν μόνο από επισκέψεις.

Τα περιηγητικά συγγράμματα και τα νέα για την αποτυχημένη επανάσταση του 1770 με τα Ορλωφικά, έφερναν στην επικαιρότητα την σύγχρονη Ελλάδα και τους Έλληνες, για τους οποίους όμως ακούγονταν αντικρουόμενες απόψεις. Υπήρχαν ωστόσο άνθρωποι που διατύπωσαν την ιδέα της ελευθερίας όπως οι Γερμανοί λογοτέχνες J.J. Heinse το 1787 και Fr. Hölderlin το 1797, ο Byron και ο Schiller.

Φρίντριχ Σίλερ (Friedrich Schiller)


Κάθε κίνηση του Φιλελληνισμού αφορούσε άτομα, οργανώσεις και ομάδες και δεν συνιστούσε κρατική εξωτερική πολιτική.Σημαντικό ρόλο στη διάδοση του στο εξωτερικό, στην αρχή της Επανάστασης, έπαιξε ο Πέτρος Ηπίτης, εθναπόστολος, Φιλικός και προσωπικός γιατρός του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Δρούσε εφοδιασμένος με συστατικές επιστολές και διακηρύξεις από τον ίδιο τον Υψηλάντη .

Ήταν πολύγλωσσος και επιτήδειος άνθρωπος και θεωρήθηκε το κατάλληλο πρόσωπο για να καλλιεργήσει τα νάματα, τις διδαχές και τις νουθεσίες του Αγώνα, καταβάλλοντας προσπάθειες να συγγραφούν ξενόγλωσσα φυλλάδια υπέρ των ελληνικών θέσεων. Ποσοτικά οι καταγεγραμμένοι φιλέλληνες άγγιζαν τους 940 και προηγούνταν αριθμητικά όσοι προέρχονταν από γερμανικές χώρες (342) . Ακολουθούσαν οι Γάλλοι (196), οι Ιταλοί (137), οι Άγγλοι (99), οι Ελβετοί (35), οι Πολωνοί (30), οι Ολλανδοί και Βέλγοι (17), οι Ούγγροι (9),οι Σουηδοί (9),οι Ισπανοί (9), οι Δανοί (8) και 33 άγνωστης εθνικότητας. Περίπου 313 από τους 940 σκοτώθηκαν σε μάχες ή πέθαναν από κακουχίες και τραυματισμούς. Μεταξύ 1821-1822 έφτασαν στην Ελλάδα 489 και μεταξύ 1823-182564. Από το 1825 και μετά 318.

Οι Γάλλοι ήταν δεύτεροι σε αριθμό αφίξεων (71) την πρώτη περίοδο και δεύτεροι πριν το τέλος της δεύτερης περιόδου. Οι Άγγλοι ήταν τέταρτοι σε αριθμό αφίξεων την πρώτη περίοδο (12) και πρώτοι την δεύτερη περίοδο. Η αύξηση των Άγγλων εθελοντών συνδέονταν με την υπεροχή του αγγλικού κόμματος και την ενεργότερη συμμετοχή της Αγγλίας στα ελληνικά πράγματα. Γνωστότεροι ονομαστικά Φιλέλληνες ήταν ο Γερμανός αξιωματικός που πήρε μέρος στη Μάχη του Πέτα (1822) και πέθανε στο Μεσολόγγι το 1822, Κάρολος Νόρμαν, ο Άγγλος ποιητής που συμμετείχε στην πολιορκία του Μεσολογγίου και πέθανε στην διάρκειά της Λόρδος Βύρων, ο Αμερικανός γιατρός Σαμουήλ Γκρίντλευ Χάου, ο υπουργός εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας Τζωρτζ Κάνινγκ, ο Ελβετός τυπογράφος που έδρασε στο Μεσολόγγι Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ.

Ο Ιταλός Μπρούνο, που ήρθε μαζί με το Βύρωνα στην Ελλάδα και πέθανε στο Ναύπλιο το 1827, ο Φρανσουά ντε Σατωμπριάν, γνωστός και ως Σατωβριάνδος, περιηγητής, συγγραφέας οδοιπορικού και υπομνημάτων, που έκαναν γνωστή την κατάσταση της Ελλάδας στην Ευρώπη, ο γνωστός Γάλλος συγγραφέας, που έγραψε ποιήματα εμπνευσμένα από την ελληνική επανάσταση Βίκτωρ Ουγκό, ο Γάλλος Φιλέλληνας, συνταγματάρχης και συγγραφέας Μαξίμ Ρεμπώ, ο λογοτέχνης και ποιητής Αλεξάντρ Πούσκιν, ο Σκώτος αξιωματικός που προσέφερε όπλα και χρήματα και συμμετείχε στην πολιορκία της Τρίπολης Τόμας Γκόρντον, ο Γερμανός παιδαγωγός και αρχαιολόγος που επανόρθωσε το Ερέχθειο Ειρηναίος Θείρσιος, ο Σκώτος που συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις Τζορτζ Φίνλεϊ, ο Γερμανός ποιητής Φρήντριχ Χαίλντερλιν, ο ζωγράφος Καρλ Βίλχελμ φον Άιντεκ, ο Ιταλός επαναστάτης Σαντόρε ντι Σανταρόζα (Santorre Di Santa Rosa), ο Βρετανός αξιωματικός του ναυτικού που πρόσφερε χρήματα και συμμετείχε στις επιχειρήσεις Φρανκ Χέιστινγκς (Frank Hastings), ο Γερμανός ποιητής Φρίντριχ Σίλερ, ο Άγγλος ποιητής Πέρσι Σέλλεϋ, ο Βαυαρός βασιλιάς Λουδοβίκος Α΄ της Βαυαρίας.

Ο τραπεζίτης που οργάνωσε το φιλελληνικό κίνημα στη Γαλλία και την Ελβετία Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος, ο Γάλλος διοικητής του τακτικού ελληνικού στρατού Κάρολος Φαβιέρος (Charles Fabvier), ο πρώτος Αμερικανός φιλέλληνας, που έλαβε μέρος στον Αγώνα του 1821 Τζωρτζ Τζάρβις, η Αμερικανίδα ιστορικός, Καθηγήτρια Ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης Κάθριν Ελίζαμπεθ Φλέμιγκ, ο Σκώτος στρατιωτικός Ρίτσαρντ Τσορτς, ο Ιταλός στρατηγός, επαναστάτης και φιλέλληνας, που πέθανε το 1825 στο Ναύπλιο Τζουζέππε Ροσαρόλ, ο Γάλλος αξιωματικός, φιλέλληνας και συγγραφέας, από τους πρώτους εθελοντές του τακτικού ελληνικού στρατού Μορίς Περζά, ο Δανός Φιλέλληνας Χένρικ Νικολά Κρέιερ, ο Ούγγρος μουσικός, συνθέτης, και φιλέλληνας, αρχιμουσικός της πρώτης στρατιωτικής μπάντας της Επανάστασης του '21 Ερνστ Μάνγγελ .

Τα ονόματα των περισσότερων από τους προαναφερόμενους κοσμούν οδούς, πλατείες και περιοχές της Αθήνας και άλλων πόλεων της Ελλάδας, αποτίνοντας φόρο τιμής στην δράση τους.

ο Σκώτος αξιωματικός Τόμας Γκόρντον


Την εποχή που αναφερόμαστε οι φιλόσοφοι και αισθητικοί Χέρντερ και Λέσσινγκ, ο ιδρυτής της αρχαιολογίας Βίνκελμαν, οι Σατωμπριάν και Χέλντερλιν, οι ποιητές Γκαίτε και Σίλερ ανανέωσαν και επίτειναν το ενδιαφέρον τους για τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό. Ο δε Βολταίρος αποστρέφονταν τους Τούρκους κατακτητές.

Αξίζει να εξετάσουμε πρώτιστα όχι μόνο συνοπτικά αλλά ενδεικτικά, ενδοσκοπικά και βαθύτερα το κοινωνικό, θεωρητικό, πνευματικό, ανθρώπινο και πολιτικό κλίμα, το υπόβαθρο που επικρατούσε εκείνες τις ημέρες σε διεθνές επίπεδο. Ο Ουμανισμός, η Αναγέννηση και ο Διαφωτισμός είχαν ιδεώδες την κλασική αρχαιότητα. Το ομόθρησκο στοιχείο υπήρχε στους Έλληνες, στους ορθόδοξους Ρώσους, στους καθολικούς και στον προτεσταντικό κόσμο της Δύσης. Ο πολιτικός φιλελευθερισμός προέρχονταν από την Γαλλική Επανάσταση. Δρούσε η αντίσταση προς κάθε αντιδραστική δυναστική κίνηση για την Παλινόρθωση στην Γαλλία. Ιδέες και ιδεοληψίες εμφορούνταν από τον Ρομαντισμό. Κυοφορούσε η διεθνής φιλανθρωπία και η ζωτικότητα στα σύγχρονα χαρακτηριστικά του νέου Ελληνισμού, γνωστά στους δυτικούς από τις Ελληνικές κοινότητες της διασποράς αλλά και από Έλληνες λόγιους στη Δύση.

Ο περιηγητισμός προσέφερε μια επίκαιρη εικόνα και ενημέρωση για την νεοελληνική ζωή και τα προβλήματα της. Ανθούσαν φυσικά και οι προσωπικές φιλοδοξίες μεμονωμένων ατόμων που διαχώριζαν την θέση τους από τον θαυμασμό για τον αρχαίο πολιτισμό ή το ενδιαφέρον για τον αγώνα των Ελλήνων, αλλά και οι πολιτικές επιδιώξεις και οι ανταγωνισμοί των Μεγάλων Δυνάμεων στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Ας δούμε τώρα λεπτομερειακά πως συνέβαλαν και συνέπραξαν οι χώρες του κόσμου στο ζήτημα του φιλελληνισμού. Είναι αναγκαίο για την περισσότερο εμπεριστατωμένη εντρύφηση να φωτίσουμε την διττή φιλική αλλά και αντιθετική στάση των δυνάμεων, τις διακυμάνσεις, τις διευθετήσεις, τις διαπραγματεύσεις ,τα πρόσωπα, τις διαθέσεις, τις κλιμακώσεις και τις προθέσεις στην Ευρώπη και στην Ασία.

Στη Βρετανία εκτός του Λόρδου Βύρωνα υπήρξαν, η δραστήρια Φιλελληνική Επιτροπή του Λονδίνου και άλλοι όπως ο Σάμουελ, η Χάριετ Γουέστμπροουκ, η πρώτη σύζυγος του ποιητή Πέρσι Σέλλεϋ που συνέδραμαν. Ο Φρέντερικ Νορθ ή Γκύλφορδ ίδρυσε την Ιόνιο Ακαδημία στην Κέρκυρα, το πρώτο ελληνικό πανεπιστήμιο της νεότερης εποχής.

Στην Ελβετία στην ανάπτυξη του κινήματος έπαιξαν ρόλο η διάδοση των φιλελεύθερων και αντί ιεροσυμμαχικών ιδεών, η πιθανότητα σύναψης εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ελβετίας και του νεοσύστατου Ελληνικού κρατιδίου, το κλασικιστικό πνεύμα, η αλληλεγγύη μεταξύ των χριστιανικών λαών.

Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Μιχαήλ Σούτσος συνεργάζονταν με τον Εϋνάρδο, μια επιβλητική προσωπικότητα που ήταν δικτυωμένος με σημαίνοντα πολιτικά πρόσωπα της Ευρώπης και αλληλογραφούσε με τις φιλελληνικές ευρωπαϊκές επιτροπές.

Σημαντικό ρόλο στην αφύπνιση του Ελβετικού Φιλελληνισμού έπαιξε και η παρουσία του Ιωάννη Καποδίστρια. Απεύθυνε εκκλήσεις, πραγματοποιούσε επαφές εντός και εκτός της Ελβετίας με πρόσωπα για να συνδράμουν οικονομικά.

Η φιλελληνική επιτροπή της Βέρνης είναι η πρώτη που ιδρύθηκε στην Ευρώπη. Υπήρχε από το 1821 όταν ιδρύθηκε η δεύτερη στην Ευρώπη, στην πόλη της Στουτγάρδης. Η δεύτερη επιτροπή ιδρύθηκε στη Ζυρίχη τον Νοέμβριο του ίδιου έτους με πρόεδρο τον πανεπιστημιακό J. H. Bremi. Η δραστηριότητά της επεκτάθηκε και σε άλλες περιοχές της Ελβετίας. Στην Γενεύη η πρώτη επιτροπή ιδρύθηκε το 1822 με πρόεδρο τον πάστορα Georg Wilhelm Gerlach. Τον Δεκέμβριο του 1822 τα καντόνια της Ελβετίας ανακήρυξαν την επιτροπή της Ζυρίχης, κεντρική της χώρας.

Μαζί με τις επιτροπές των έξι Ελβετικών πόλεων Γενεύης, Λοζάνης, Βέρνης, Schaffhousen, Aurau, Winthertour, ανέλαβαν να περιθάλψουν τους 162 φυγάδες Έλληνες, που μετά την αποτυχία του κινήματος του Αλέξανδρου Υψηλάντη, προσπαθώντας να πάνε στην Ελλάδα πέρασαν από την Ελβετία και καθώς οι Γαλλικές αρχές δεν τους θεωρούσαν τα έγγραφα, παρέμειναν στη χώρα. Με εκκλήσεις των επιτροπών συγκεντρώθηκαν χρήματα για τα έξοδα της μετακίνησής τους.

Εκτός της περίθαλψης των προσφύγων, η επιτροπή ζήτησε περισσότερο αποτελεσματική βοήθειά και να την ενημερώσει ο Ιγνάτιος της Ουγγροβλαχίας ποιες ήταν οι βασικές τους ανάγκες και ποιος ο προσφορότερος τρόπος διεκπεραίωσης τους. Οι Ελβετοί απέστειλαν χρήματα, γιατρούς και χρηματικές ενισχύσεις. Συνέβαλαν, μάλιστα, στη διαφώτιση της Ευρωπαϊκής κοινής γνώμης με εκτύπωση σχετικών φυλλαδίων.

Mεταξύ των πιο σημαντικών Ελβετών που αγωνίστηκαν στην Ελλάδα ήταν οι: Breli, Oreli, Κoning, Rival, Knaupp, Brumbacher, Chevalier, ο εκδότης των Χρονικών Εμμανουήλ Χαν Meyer, o γιατρός Louis Andre Gosse και o Bordier που σκοτώθηκε στη μάχη του Δραγατσανίου.

Στην Ολλανδία η πρώτη επιτροπή συστήθηκε στο Άμστερνταμ το 1822 με πρόεδρο τον Jan Fabius, νοτάριο στο Άμστερνταμ με πλούσια ελληνική πελατεία. H Χάγη έθεσε υπό την εποπτεία της τα κομιτάτα της χώρας, εκτός της Ουτρέχτης και του Άμστρενταμ.

Η δράση απόκτησε πολλές μορφές από την αρχή και περισσότερο ύστερα από την έξοδο του Μεσολογγίου. Πραγματοποιήθηκαν έρανοι, συναυλίες, εκθέσεις ζωγραφικής όπως του ζωγράφου Joseph Dionysius Odevaere που εξέθεσε πίνακα, όπου απεικόνιζε τον θάνατο του λόρδου Βύρωνα, αλλά και ποιητικές εκδηλώσεις στις Βρυξέλες, στο Άμστερνταμ, τη Χάγη, την Αμβέρσα με σκοπό την συγκέντρωση χρημάτων. Ολλανδοί στρατιωτικοί μετέβησαν στην Ελλάδα όπως ο εμπειρογνώμονας του πολεμικού ναυτικού Steffens που συνεργάστηκε με τον Κωνσταντίνο Κανάρη. Το 1823 ο πλοίαρχος Piet Bakker μετέφερε με το πλοίο του «Le Brisiere» στην Πελοπόννησο όπλα που συγκέντρωσε ο Έλληνας έμπορος εγκατεστημένος στο Άμστερνταμ, Στέφανος Παλαιολόγος.

Όμως η στενή σχέση του Βασιλείου με την ναυτική δύναμη της Μεγάλης Βρετανίας και τα στρατηγικά συμφέροντα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία εμπόδισαν την βασιλική οικογένεια να υποστηρίξει ανοιχτά την Ελληνική υπόθεση. Ο αυστηρός κυβερνητικός έλεγχος στον τύπο και οι απαγορεύσεις στους στρατιωτικούς έπαιξαν ανασταλτικό ρόλο. Έχοντας η Ολλανδία να αντιμετωπίσει τις φιλελεύθερες κινήσεις ανεξαρτησίας του Βελγίου δεν έβλεπε με συμπάθεια ανάλογες κινήσεις άλλων χωρών. Μέλος της κυβέρνησης εκφράστηκε ανοικτά υπέρ των Τούρκων. Ωστόσο τα δυο παιδιά του ηγεμόνα ήταν φιλέλληνες και κυρίως ο Φρειδερίκος στον οποίο ο Νέγρης στα 1829 προσέφερε το στέμμα της Ελλάδας.

«Ο Λόρδος Βύρων στο κρεβάτι του θανάτου», έργο του Joseph Dionysius Odevaere (1826)


Αντίθετη, λόγω αντεπαναστατικών αντιλήψεων, ήταν η Διαμαρτυρόμενη Εκκλησία και κάποιοι διανοούμενοι, όπως ο Ολλανδός ποιητής Ντα Κόστα, που έγραψε βιβλίο καταδικαστικό της Ελληνικής Επανάστασης. Αντίθετα, άλλοι, όπως ο Βαν Κάμπεν του πανεπιστημίου του Leiden συνέταξε φιλελληνικά φυλλάδια και επτάτομη ιστορία της Ελλάδος σε φιλελληνικό πνεύμα. Από το 1827-1828 η στάση των Ολλανδών αλλάζει λόγω των εσωτερικών εξελίξεων στην Ελλάδα και της δολοφονίας του Καποδίστρια.

Ο συνολικός αριθμός εθελοντών από τις Κάτω Χώρες στην επαναστατημένη Ελλάδα υπολογίζονταν σε εικοσιένα άτομα. Στη Σουηδία, στα τέλη του 1821, εκδόθηκε στη Στοκχόλμη φυλλάδιο με έκθεση για την απάνθρωπη διαγωγή των βαρβάρων Τούρκων απέναντι στους χριστιανούς υπηκόους τους. Στις αρχές του έτους 1822 αναχώρησαν για την Ελλάδα οι Σουηδοί: F.N. Ashling και T. F. Aakerhjelm. Ο πρώτος ήταν ταγματάρχης, ειδικός στα οχυρωματικά έργα και ο δεύτερος υπολοχαγός. Ο δεύτερος συμμετείχε στην πολιορκία της Ακρόπολης και τραυματίσθηκε. Διορίστηκε υπασπιστής του Ιωάννη Κωλέττη και στάλθηκε να επιθεωρήσει οχυρωματικά έργα στις Θερμοπύλες. Απογοητευμένος από τις Ελληνικές αρχές επέστρεψε στα τέλη του 1822 στην πατρίδα του.

Υπήρξαν Σουηδοί εθελοντές που είχαν άδοξο τέλος όχι στο πεδίο μάχης, αλλά σε κατάσταση ειρήνης . Ο G. A. Sass, επικεφαλής της φρουράς του Μεσολογγίου, προσπαθώντας να χωρίσει διαπληκτιζόμενους Έλληνες, σκοτώθηκε από Μεσολογγίτη το 1824. Ο August Maximilan Myhrenberg, που συμμετείχε στο σώμα του Φαβιέρου ως υπασπιστής, σε μάχες στην Εύβοια, στη Χίο και στην Ακρόπολη, από το 1829 ως το 1830 χρημάτισε διοικητής του Παλαμηδίου. Ήλθε σε ρήξη με τον Καποδίστρια κι έφυγε. Ο J. F. S. Crusenstolpe ήρθε στην Ελλάδα το 1827 και ο K. G. T. Westee παρέμεινε από το 1831 έως το 1837.

Ο φιλελληνισμός στην Δανία ήταν περιθωριακός σε μέγεθος και έκταση σε σχέση με τα κινήματα άλλων χωρών, λόγω της απομόνωσης της από τις ραγδαίες εξελίξεις που σημειώνονται στην Ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή και των εσωτερικών προβλημάτων της, που οφείλονται στην συντριβή του ναπολεοντείου συνασπισμού, συμμάχου της Δανίας. Η μεταναπολεόντεια ύφεση έπληξε την οικονομία της χώρας και το 1813 πτώχευσε. Το 1814 έχασε την Νορβηγία από την Σουηδία. Η κυριαρχία στην Ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή και πολιτική των Ιεροσυμμαχικών θέσεων κατά των φιλελεύθερων και απελευθερωτικών κινημάτων, αλλά και οι εμπορικές συμφωνίες της χώρας με την Οθωμανική Αυτοκρατορία επέδρασαν στην έκταση του φιλελληνισμού στην Δανία.

Η επιβολή λογοκρισίας στον τύπο και στο ταχυδρομείο περιόριζε την ενημέρωση των πολιτών. Η δεινή κατάσταση από τα σφάλματα των ηγετών ευνοούσε την υποστήριξη του αγώνα των Ελλήνων. Πυρήνα του φιλελληνικού κινήματος στη χώρα αποτέλεσε ο σύλλογος των φοιτητών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, που ιδρύθηκε το 1820. Νέα από την επαναστατημένη Ελλάδα αναδημοσιεύονταν από τον γαλλικό και γερμανικό τύπο, ενώ φιλολογικά έντυπα εμπεριείχαν άρθρα και ποιήματα αφιερωμένα στην Ελλάδα, όπως η μηνιαία Hesperus και η Freia. Φιλολογικού χαρακτήρα συγκεντρώσεις πραγματοποιούσαν αριστοκράτες όπως η Kamma Rahbek και η Friederike Brun. Ο ποιητής Steensen Blicher παρακινούσε με ποιήματα του για την καταστροφή των Ψαρών και τον Επινίκειο Ύμνο.

Εκτός Δανίας δραστηριοποιήθηκαν o ποιητής Jens Baggensen στην Ελβετία και ο συγγραφέας Peter Andreas Heinberg στο Παρίσι. Άνθρωποι του κλήρου όπως ο λουθηρανός επίσκοπος Friedrich Munter και ο ιερέας Hans Bastholm, που διοργάνωσε έρανο στον οποίο ο διάδοχος του θρόνου Christian Frederik πρόσφερε 500 τάληρα.

Το 1827 συστήθηκε Κομιτάτο για βοήθεια. Μέχρι το 1829 συγκεντρώθηκαν 16.000 φράγκα που στάλθηκαν μέσω του Εϋνάρδου στον Ιωάννη Καποδίστρια. Την ίδια χρονιά εκδόθηκε η δανέζικη φιλελληνική εφημερίδα Graekervennen, όπου φιλέλληνες δημοσίευαν νέα από την επαναστατημένη Ελλάδα και επικλήσεις βοήθειας. Οι συνδρομές των αναγνωστών πήγαιναν υπέρ των Ελλήνων.

Παρά τη ρητή απαγόρευση σχηματισμού εθελοντικού σώματος για την Ελλάδα με Βασιλικό Διάταγμα του 1821 υπήρξαν Δανοί που σκοτώθηκαν ή πέθαναν στον αγώνα.

Ο φοιτητής Γιόχαν Χένρικ Κρόυερ, ο ζωγράφος και ποιητής Χάρο Πάουλ Χάρινγκ, ο φοιτητής ιατρικής Φρήντριχ Χάϊνριχ Γιόχανσεν, ο αξιωματικός του πυροβολικού John Hane και οιαξιωματικοί Konrad von Ruppe, Carl Leopold Jacob Wederkinch. Ο Frellsen συνένδραμε στον αγώνα με δική του κανονιοφόρο. Ο λοχαγός Waldemar von Qualen που σκοτώθηκε στη Λαμία το 1822.

Στην Πολωνία τα νέα για την Ελλάδα έρχονταν από Γαλλικές και Αυστριακές φιλελληνικές εφημερίδες και από ιδιωτικές επιστολές. Δύο πολωνικές εφημερίδες δημοσίευαν άρθρα και εκκλήσεις υπέρ των Ελλήνων, η «Φωνή της Βαρσοβίας» και η «Μέλισσα» της Κρακοβίας. Πολωνοί λογοτέχνες όπως ο Μπουρκόφσκι με τους Δεκαεννιά Βυρωνικούς Ύμνους και οι: Α. Μάκιεβιτς, Σλαβόσκι, Βίλνα Γκρόντεκ δημοσίευαν κείμενα εμπνευσμένα από την Ελληνική Επανάσταση. Τριάντα Πολωνοί ήρθαν στην Ελλάδα. Ανάμεσα του: οι λοχαγοί που πολέμησαν με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη Γκρανόφσκι και Τουκόφσκι, και ο Τζιρζάφσκι, που μετείχε στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Στη μάχη του Πέτα σκοτώθηκαν δεκατρείς Πολωνοί. Από τους δύο επιζήσαντες, ο Αλεξάντερ Κουζάνσκι συνελήφθη και κρατήθηκε στην Άρτα. Στις αρχές του 1823 γύρισε καταπονημένος στην πατρίδα του.

Στην Ιταλία με την έναρξη της Επανάστασης εκδόθηκε στη Φλωρεντία η επιθεώρηση «Antologia» του Vieussex, όπου φιλοξενήθηκαν άρθρα να συνδέουν το ελληνικό ζήτημα με έναν αγώνα για τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και την αντίληψη, πως η Ελλάδα βρίσκεται στον γενετικό κώδικα της Ιταλίας προβάλλοντας μια ελληνοϊταλική εθνική και πολιτισμική αλληλεγγύη.

Περίπου εκατό τριάντα επτά Ιταλοί ήλθαν να πολεμήσουν στην Ελλάδα. Παλαίμαχοι Ναπολεόντειων πολέμων ή πρωταγωνιστές των εσωτερικών αγώνων της ιταλικής χερσονήσου. Το τάγμα των Φιλελλήνων που συστάθηκε το 1822 είχε δύο λόχους με αρχηγούς διαφορετικών εθνοτήτων και διοικητή τον Ιταλό Ντάνια. Δυσφορία προκάλεσε ο ερχομός Ιταλών εθελοντών και του επαναστάτη κόμη Σανταρόζα, που σκοτώθηκε στην πτώση της Σφακτηρίας.

Ο ιταλικός φιλελληνισμός υπήρξε από τα πιο μακρά φιλελληνικά κινήματα του αιώνα που διαδραμάτισε ρόλο και μετά την Επανάσταση το 1866 και το 1897.

Έργο του 1882 με τίτλο "Ο θάνατος του Κόμη Σαντόρε ντι Σάντα Ρόσα"


Στην Ρωσία η έκρηξη της Επανάστασης έθεσε την τσαρική κυβέρνηση στο δίλημμα μεταξύ της διατήρησης του status quo και της υποστήριξης των ομόδοξων Ελλήνων. Ο ρωσικός φιλελληνισμός με ευρεία βάση, διαπερνώντας τις πολιτικές και ιδεολογικές παρατάξεις, είχε υποστήριξη από μείζονες κοινωνικές ομάδες. Τα αίτια ανάπτυξης του ήταν η κοινή θρησκεία, η φιλελεύθερη ιδεολογία με φορείς τους μαχητικούς Δεκεμβριστές, οι παραδοσιακοί ιστορικοί δεσμοί, ο κοινός αντίπαλος των δύο λαών η Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι μεταξύ τους οικονομικοί δεσμοί, η ένταξη Ελλήνων στη ρωσική διοίκηση και στο ρωσικό στρατό και οι ακμάζουσες Ελληνικές παροικίες. Εκδηλώθηκαν δραστηριότητες στην προετοιμασία της Επανάστασης στην ρωσική επικράτεια και στις παραδουνάβιες ηγεμονίες στην διάρκεια της.

Σην Ρωσία συστήθηκε η Φιλική Εταιρεία και εντός της κατηχούνταν νέα μέλη όπως ο στρατιωτικός Νικόλαος Γάλιτς. Χορηγήθηκαν διαβατήρια από τον στρατηγό κρατικό παράγοντα Ίντσωφ σε Έλληνες για να περάσουν τα ρωσομολδοβλαχικά σύνορα. Ο στρατηγός Τσουκώφ χορήγησε στρατιωτικό υλικό σε Φιλικούς. Ο Δεκεμβριστής Α. Νέπινιν, διοικητής της 16ης μεραρχίας, αγόρασε όπλα που τα έστειλε στις παραδουνάβιες ηγεμονίες. Συγκροτήθηκαν τα εθελοντικά σώματα του συνταγματάρχη Βασίλη Ιβάνοβιτς Σκολτάνωφ και το σώμα των Κοζάκων. Ένοπλοι συμμετείχαν σε επαναστατικά σώματα στη Μολδοβλαχία. Μετά την αποτυχία στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, όσοι κατέφυγαν στην Ρωσία δέχθηκαν φροντίδες.

Στάλθηκαν υπεύθυνοι παράγοντες όπως ο Δεκεμβριστής Πάβελ Πέστελ, για να παρακολουθεί τα γεγονότα στην επαναστατημένη Μολδοβλαχία. Όταν ξέσπασε η επανάσταση στην Ελλάδα, παρασχέθηκε άσυλο στους καταδιωκόμενους Έλληνες από τις σφαγές που εξαπέλυσαν οι Τούρκοι στην Χίο, την Κωνσταντινούπολη, την Σμύρνη, στις Κυδωνιές και στην Κύπρο. Συστήθηκαν κομιτάτα για εξαγορά αιχμαλώτων και βοήθεια απόρων όπως το κομιτάτο εξαγοράς Γραικών Χίου, Κυδωνιών, Κασσάνδρας, του επισκόπου Κισνόβ Δημήτριου. Μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα ένοπλοι εθελοντές και πολεμοφόδια, μαζί τους  οπρίγκιπας Κατακουζηνός και πλοία. Το μπριγαντίνι «Fidelissimo» και η γολέτα «La Speranza» το 1821 αναχώρησαν για την Ελλάδα.

Οι Ρώσοι διακρίθηκαν στα πεδία των μαχών. Ο Αφανάσα ήταν στο πυρπολικό του Παπανικολή, βυθίζοντας τουρκικό δίκροτο στην Ερεσσό. Οι τρείς αδελφοί Bereznsky βρέθηκαν στην Κρήτη και στο Πέτα. Ο ένας σκοτώθηκε στην Κάσο, έτερος τραυματίστηκε εκεί και ο τρίτος έχασε το πόδι του στο Νεόκαστρο. Ο Νικόλαος Ράικο. που συμμετείχε στην εκστρατεία στην Χίο, αναδείχθηκε φρούραρχος στο Παλαμήδι, στην Πάτρα και αντισυνταγματάρχης στο Καστέλι του Μωριά. Στην ναυμαχία του Ναυαρίνου συμμετείχαν οκτώ πλοία, που βοήθησαν σε απελευθερώσεις Ελλήνων αιχμαλώτων.

Λόγια συμβολή είχαν ο Αλέξανδρος Πούσκιν με τα ποιήματα: «Στον Οβίδιο», «Στην Ελληνίδα», «Ξεσηκώσου Ελλάς», το ημιτελές διήγημα «Κίρτζαλης» εμπνευσμένο από τα γεγονότα στη Μολδοβλαχία, όπως και οι ποιητές: Κ .Φ. Ριλέγεφ και Β. Κιουχελμπέκερ, ενώ παρήχθησαν και κυκλοφόρησαν χρωμολιθογραφίες, γλυπτά και πίνακες με θέματα και πρόσωπα από την Ελληνική Επανάσταση. Ο Ρώσος πλοίαρχος Επαντσχίνε διέσωσε και παρέδωσε αρχαιότητες στο Εθνικό Μουσείο στην Αίγινα.

Υπήρχαν οικονομικές ενισχύσεις για την ανέγερση φιλανθρωπικών ιδρυμάτων από αξιωματικούς της ρωσικής ναυτικής δύναμης που συγκρούστηκαν στο Ναυαρίνο για το νοσοκομείο του Ναυπλίου, τη νεοσυσταθείσα Εκκλησιαστική Σχολή του Πόρου και την δημιουργία αλληλοδιδακτικού σχολείου στον Πόρο.

Στο επόμενο άρθρο το Δεύτερο Μέρος: «Το Ρεύμα του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και οι Φιλέλληνες»  (διαβάστε εδώ)

«Το ρεύμα του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και οι Φιλ...
«Ο Μάρκος Μπότσαρης: Ένας Ιδανικός Ήρωας» (Μέρος Γ...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://1821.intownpost.com/

Διαβάστηκαν από άλλους χρήστες

200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Ο Απελευθερωτικός αγώνας του ελληνικού λαού το 1821, φιλελεύθερων, αστικών, δημοκρατικών και επαναστατικών ιδεολογικών βάσεων, είχε με μεγάλη εμβέλεια ανταπόκριση σε όλους σχεδόν τους λαούς και των πέ...
200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Π ρ ό λ ο γ ο ς  Διάγουμε το έτος 2021 και εφέτος συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από την Επανάσταση τού 1821, όταν, σύσσωμο το Ελληνικό Εθνος, προετοιμασμένο οργανωτικά από την «Φιλική Εταιρεία»,...
200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Διαβάστε εδώ το Α΄Μέρος Οι Αλβανοί σύμμαχοί του, απέδιδαν στόν Μάρκο Μπότσαρη πρωτοφανή σεβασμό και εκτίμηση και δέν αμφισβητούσαν τήν πρωτοκαθεδρία του στις κοινές, πολεμικές επιχειρήσεις τους κατά τ...