Tο διάβασαν 348 άτομα (348 Views)

Η σοφή Ευανθία Καΐρη. Η πρώτη Ελληνίδα λογία στα χρόνια της Επανάστασης

KAIR01-ITP1821EXON01


«Ανάγκη είναι προ πάντων, φίλη Ευανθία, να μη σε λανθάνει τι σημαίνει η σοφία. Όσα σε δίδαξε και όσα μέλλει να σε διδάξει ο αγαπητός σου αδελφός, είναι όργανα και μέσα της σοφίας, όχι αυτή η σοφία. Επειδή όλα ταύτα, ή καν τα πλειότερα, δύναται τις να μάθει, και μ' όλα ταύτα να μείνει άσοφος, ή μάλλον και αυτών των ασόφων ασοφότερος και απαιδευτότερος. Η αληθινή σοφία, τέκνον αγαπητόν, είναι, ως την όριζαν οι πρόγονοί μας, η Τέχνη του Βίου». (Αδαμάντιος Κοραής)


Η Ευανθία Καΐρη γεννήθηκε το 1797 στην Άνδρο. Πατέρας της ήταν ο Νικόλαος Καΐρης, ένας από τους σημαντικότερους και πλουσιότερους άνδρες του νησιού και μητέρα της η Ασημίνα Καμπάνη. Η οικογένεια Καΐρη ήταν μία από τις αρχαιότερες και φημισμένες στην Άνδρο. Ακόμη υπάρχει στη Μεσαριά της Άνδρου ο άλλοτε μεγαλοπρεπής πύργος με την επιγραφή: «Λεονάρδου Καΐρη Κανιά 1635». Επίσης, επειδή στο νησί υπήρχαν πολλοί με το όνομα Καΐρης, επιτρεπόταν με το νόμο και ο γάμος μεταξύ συζύγων, που είχαν το ίδιο επώνυμο. Σχετικά με το όνομα, κάποιοι ετυμολογούσαν την λέξη Καΐρης από το Καΐριος, δηλαδή άποικος από το Κάιρο της Αιγύπτου. Ωστόσο, ο Θεόφιλος Καΐρης, ο αδελφός της Ευανθίας, είκαζε ότι προερχόταν από τη λέξη Καλέργης που με παραφθορά είχε μετατραπεί σε Καΐρης. Για αυτό τον ισχυρισμό του στηριζόταν στην παράδοση που υπήρχε τότε στην Άνδρο περί οικογενειών με το όνομα Καλέργη ή Καλλέργη που κάποτε άκμαζαν στο νησί.

Αδέλφια της Ευανθίας ήταν ο Θεόφιλος, ο Ευγένιος, ο Ιωσάφ, ο Δημήτριος, η Μαρία και η Λασκαρώ. Η Ευανθία ήταν 20 χρόνια μικρότερη από τον Θεόφιλο κι ένα χρόνο μικρότερη από τον Δημήτριο. Τα τρία αυτά παιδιά, ο πατέρας της τα ανάθρεψε με πολύ ζήλο κι έτσι, οι τρεις τους διέπρεψαν, ο Θεόφιλος και η Ευανθία στα γράμματα, ο Δημήτριος στο εμπόριο. Σε πολύ μικρή ηλικία, η Ευανθία έφυγε με την οικογένειά της για τις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας, όπου ο αδελφός της, Θεόφιλος, δίδαξε για πολλά χρόνια στην εκεί περίφημη σχολή.

Η φυσική ευγλωττία του Θεόφιλου και ο πειστικός τρόπος με τον οποίο δίδασκε, αλλά κυρίως ο αυστηρός και ενάρετος βίος του, μαζί με τις αρετές των άλλων διδασκάλων της σχολής και ιδίως του Γρηγόριου Σαράφη, καθιέρωσαν τη σχολή πνευματικό κέντρο, όπου έφθαναν από όλα τα μέλη της Ανατολής για να σπουδάσουν. Παράλληλα, ο Θεόφιλος φρόντιζε να διατηρεί σημαντική αλληλογραφία με τους σοφούς της Δύσης, ώστε να μπορεί να τους μεταφέρει την κατάσταση που επικρατούσε τότε στην Ανατολή αλλά κυρίως στην υποδουλωμένη Ελλάδα. Σκοπός του ήταν να τους κάνει να συνηγορήσουν υπέρ της Ελλάδας στους ισχυρούς, ώστε να συμβάλλουν με την καταλληλότερο τρόπο για την ελευθερία και ανεξαρτησία της.

Ο Θεόφιλος Καΐρης, ο μεγάλος αδελφός της Ευανθίας Καΐρη


Λίγο καιρό πριν από την έναρξη της επανάστασης, στις Κυδωνίες έφτασε κάποιος Φιλικός, ονόματι Αριστείδης,που τον φιλοξένησε ο Θεόφιλος. Αποτέλεσμα αυτής της γνωριμίας ήταν να μυηθεί ο Θεόφιλος στα μυστήρια της Φιλικής Εταιρίας και μαζί του ακολούθησαν ο Γρηγόριος Σαράφης, ο Ευστράτιος Πέτρου, ένας ακόμη διδάσκαλος στη σχολή και ο Χατζή Αναστάσιος, ένας από τους σημαντικότερους άνδρες στις Κυδωνίες. Από τότε, η σχολή έγινε πραγματική εστία μόρφωσης και αληθινού πατριωτισμού. Σε εκείνη τη σχολή μαθήτευσε και η Ευανθία Καΐρη με δάσκαλο τον αδελφό της. Η φήμη της για τις επιδόσεις της στα γράμματα τράβηξε την προσοχή του Κοραή, του μεγάλου διδάσκαλου του γένους, ο οποίος άρχισε να αλληλογραφεί μαζί της δίνοντάς της συμβουλές και ενθαρρύνοντας το ζήλο της για μάθηση.

«Φιλτάτη θυγάτηρ, επαινώ σου την παιδείαν και μάλιστα την προθυμίαν να την αυξήσεις και να την κοινώσεις στους απαιδεύτους», της έγραψε σε μία επιστολή του από το Παρίσι στις 28 Ιανουαρίου του 1815 και αφού τις έδωσε συμβουλές για τη μάθηση, τη σεμνότητα και τη μετριοφροσύνη, πρόσθεσε στο γράμμα του: «Ταύτα σε λέγει από βάθους πατρικών σπλάγχνων ο γηραιός Κοραής. Ταύτα μελέτα καθημερινά, αν θέλεις να ευδαιμονήσεις ζώσα, και ν' αφήσεις, αφήνουσα την ζωήν, αθάνατον όνομα. Σπούδασε, φίλος θυγάτριον, να κατασταθείς ομοία της γυναικός, την οποία εζήτει ο Σολομών. Σπούδασε, αν ερωτά τις εις το εξής ως εκείνος, γυναίκα ανδρείαν τις ευρίσκει; Να τον αποκρίνονται οι γνωρίζοντάς σε, την εξ Άνδρου Ευανθίαν Καΐρη.»

Την αλληλογραφία με τον Αδαμάντιο Κοραή, η Ευανθία ξεκίνησε στα δεκαπέντε χρόνια της. Στην πρώτη επιστολή της του έγραψε:

«Σεβασμιώτατε Πάτερ!

Ο αγαπητός αδελφός μου Θεόφιλος, όστις ηξιώθη να σε ιδεί αυτοπροσώπως και να απολαύσει της γλυκείας συναναστροφής σου, η φήμη και τα συγγράμματά σου θαρρύνουσι κι εμέ, εις το δέκατο πέμπτο έτος της ηλικίας μου, να γράψω προς σε, τον κοινό παιδευτή των παίδων και νεανίσκων του γένους ημών… Ασπάζομαί σε λοιπόν, Πάτερ σεβασμιώτατε! και διδάσκαλε! την δεξιάν εκείνην καταφιλούσα, ήτις την Ελληνικήν εκδίδωσι βιβλιοθήκην, και τους αυτοσχεδίους συγγράφει στοχασμούς και σε παρακαλώ θερμώς να στείλεις με τα βιβλία του κοινού, κανέν γαλλικόν βιβλίον ηθικόν, ή καμίαν μικράν εγκυκλοπαιδείαν δια τους παίδας, δια να το μεταφράσω και εγώ και ούτω να ωφελήσω κατά την δύναμίν μου, το γένος ημών. Συ δε φύλαξ της Ελλάδος άγγελε! σκέπε τον σεβασμιώτατον εκείνον πρεσβύτην, όστις τοσούτον την Ελλάδα υπερφιλεί και διαφύλαττε αυτόν υγιή, δια την βελτίωσιν αυτής!

Αυγούστου 2, 1814, Κυδωνίαις.

Ευανθία η εξ' Άνδρου»

Σε αυτή την επιστολή της ο Κοραής της απάντησε δίνοντάς της πολλές συμβουλές για τον ενάρετο βίο και την παιδεία:

«…Βλέπεις λοιπόν αγαπητόν τέκνον, ότι η παιδεία, αντί να σου εξεπάρει τον νου, πρέπει να σε παρακινεί εις δοξολογίαν Θεού, πρώτον μεν ότι σ' εγέννησεν εις τοιαύτην χρόνου περίοδον, όταν η ταλαίπωρος ημών πατρίς άρχισε να αισθάνεται τα καλά της παιδείας. Έπειτα ότι και σ' εγέννησεν αδελφήν ανδρός ικανού να σε στολίσει με παιδείαν. Η πλέον όμως ευπρόσδεκτος εις τον δημιουργόν δοξολογία (πάλιν σε το λέγω) είναι να κατευθύνεις όσην έχεις, και όσην μέλλεις ν' αποκτήσεις παιδείαν εις την ανωτέραν όλων των τεχνών και επιστημών Τέχνη του Βίου και να την μάθεις τόσον καλά, ώστε να είσαι καλή να την παραδίδεις με λόγον και με έργον, και εις τας συνηλικιώτιδάς σου παρθένους και, όταν συν Θεώ υπανδρευθείς, εις τα τέκνα σου. Δια να δείξεις με ταύτην σου την επιμέλειαν, ότι είσαι γνήσιον της Ελλάδος τέκνον, και να επιταχύνεις το κατά σε την αναγέννησιν της κοινής ημών μητρός και πατρίδος.

… Δια να κάμεις λοιπόν αρχήν, συν Θεώ, σε πέμπω το νεωσί εκδοθέν κομψόν ηθικόν συγγραμμάτιον από γυναίκα σοφήν και σεβάσμιον, την κυρίαν Guisot. Αν όχι άλλο, γυμνάζεσαι καν διά της μεταφράσεως και εις των Γάλλων την γλώσσαν και εις την μητρικήν σου. Εάν όμως επιτύχεις να κάμεις την μετάφρασιν τοιαύτην, οποία και να αναγινώσκεται με ευαρέστησιν, τότε θέλεις λάβειν αμοιβήν των κόπων σου τον έπαινον των ομογενών και τας ευλογίας εμού του γέροντος, όστις αποθνήσκω πλέον ευχαριστημένος, αφού ίδω ότι η παιδεία επροχώρησε και εις αυτάς του γένους μας τας γυναίκας.

Υγίαινε και πρόκοπτε εις την Τέχνη του Βίου!

Ο ευχέτης της προκοπής σου, Κοραής»

Σε αμέσως επόμενη χρονολογικά επιστολή προς τον αδελφό της Θεόφιλο, ο Κοραής τον συμβουλεύει:

«…Το γήρας και αι ασχολίαι δεν με συγχωρούν ν' αποκριθώ κατά το παρόν προς τους εντίμους και πολλών επαίνων αξίους εφόρους του γυμνασίου. Θέλω τους γράψειν, όταν ετοιμασθώσι τα όργανα. Την προς Ευανθίαν επιστολήν όμως δεν έκρινα δίκαιον ν' αναβάλω. Επαινώ πολύ την οποίαν έλαβες φροντίδα της ανατροφής της και επειδή επέτυχες τον μακαρισμών των λαλούντων εις ώτα ακουόντων, και δεν επελέκησες, κατά την παροιμίαν, ξύλον απελέκητον, μην αποκάμεις να το πελεκάς και να το καλλύνεις, έως να το καταστήσεις αρμόδιον να εμβεί και αυτό εις την οικοδομήν του, πολλές ακόμη χρείαν έχοντος ύλης, Ελληνικού ναού των Μουσών. Από τα εις αυτήν πεμπόμενα βιβλία τo της Madame Guisot είναι, το οποίον κατά το παρόν δύναται να μεταφράσει. Συμβούλευέ την μάλιστα να μη προσκολλάται πολύ εις την κατά λέξιν μετάφρασιν, αλλά μάλλον ν' ακολουθεί τας εννοίας της συγγραφέως. Το κατά λέξιν φαίνεται πιστότερον αλλ' έχει κίνδυνον να εισάγει εις την γλώσσαν μας Γαλλισμούς, όταν μάλιστα και μεταφράζων δεν έχει τριβήν ούτε της αρχαίας Ελληνικής, ούτε της νυν Ελληνικής…»

O Αδαμάντιος Κοραής


Όταν η Ευανθία τελείωσε τη μετάφραση του εγκωμίου και την αξιολόγησε ο Κοραής, της έστειλε μια επιστολή όπου σημείωνε:

«Χρηστή Ευανθία!

Ευλογημένη να είσαι! Επειδή ζητείς ευλογίαν. Έλαβα την μετάφρασιν του εγκωμίου, και σε λέγω, Εύγε! Όχι διότι είναι αναμάρτητος, αλλά διότι τα αμαρτήματα είναι πολύ ολιγότερα όσων εφοβούμην δια την ηλικίαν σου. Αυτά είναι το πλέον περί τας λέξεις, των οποίων την δύναμιν να εκφράσωσιν εις την ημετέραν γλώσσαν, ουδέ μεταξύ των ανδρών ευρίσκονται πολλοί οι δυνάμενοι. Εκατόρθωσες εις πολλά μέρη το δυσκολότερον. Ήγουν εφύλαξες τον ρητορικόν τόνον του συγγραφέως. Με κακοφαίνεται ότι η γεροντική αδυναμία μου δεν με συγχωρεί κατά το παρόν, ν΄ αναθεωρήσω την μετάφρασιν απ' αρχής μέχρι τέλους κατά λέξιν, δια να την δώσω εις τους τύπους. Θέλω όμως σκεφθείν ωριμότερον περί τούτου και σε γράψειν την απόφασιν και κρίσιν μου… Πλειότερα να σε γράψω δεν έχω την δύναμιν. Ενδυναμού συ εις τα καλά και τίμια, και γράψε με τας προόδους σου. Υγίαινε, τέκνον αγαπητόν!

Ο ευχέτης σου Κοραής.»

To 1817, ο Φιρμίνος Διδότος, που έκανε περιήγηση τότε στην Ανατολή, πέρασε από τις Κυδωνίες και φιλοξενήθηκε από τον Θεόφιλο, καθώς του είχε φέρει κάποια συγγράμματα από τον Κοραή. Το φιλοσοφικό πνεύμα του Θεόφιλου τον ενθουσίασε πολύ, αλλά και ο θαυμασμός του για την Ευανθία ήταν πολύ μεγάλος.

«Η θελκτική αδελφή του Θεόφιλου», έλεγε ο Διδότος, «μιλούσε άπταιστα γαλλικά και ιταλικά, αλλά και αρχαία ελληνικά. Κατανοούσε τέλεια τις φιλοσοφικές θεωρίες που δίδασκε ο αδελφός της, γνώριζε μαθηματικά και μάλιστα μελετούσε με τον αδελφό της υψηλά μαθηματικά και τις κωνικές τομές του Νεύτωνα. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί, πως σε εκείνη την σχεδόν άγνωστη πόλη της Ασίας, σε ένα απλό σπίτι, ζούσε μια γυναίκα τόσο μορφωμένη.»

Τα τελευταία χρόνια της διαμονής της στις Κυδωνίες, η Ευανθία ανέλαβε τη διεύθυνση του Παρθεναγωγείου. Ωστόσο, ούτε εκείνη ούτε ο αδελφός της μπόρεσαν να συνεχίσουν για πολύ τη διδασκαλία τους, καθώς ξέσπασε η ελληνική επανάσταση και ακολούθησαν οι σφαγές των Ελλήνων. Έτσι, ο Θεόφιλος με την Ευανθία και την οικογένειά του έφυγαν και πήγαν στη Σύρο.

Η Ευανθία, το 1825, έγραψε εκ μέρους των σπουδαιότερων Ελληνίδων την «Επιστολή Ελληνίδων τινών προς τας Φιλελληνίδας», όπου τους περιέγραφε τις καταστροφές από την βαρβαρότητα των Τούρκων.

«Σχεδόν όλες εμείς είδαμε μητέρες να πεθαίνουν στις αγκαλιές των θυγατέρων τους, κορίτσια να βρίσκουν το θάνατο μπροστά στους γονείς τους, νήπια να θηλάζουν από τις νεκρές μητέρες τους. Άνθρωποι γυμνοί, πεινασμένοι, παγωμένοι από το κρύο, είναι οι μικρότερες δυστυχίες που αντικρίσαμε με τα δακρυσμένα μάτια μας. Πολλές από μας χάσαμε αδελφούς και αδελφές, άλλες μείναμε ορφανές και χωρίς κανένα καταφύγιο. Δεν υπήρξε δυστυχία στον κόσμο που δεν υποφέραμε, εμείς και οι άλλες Ελληνίδες. Καμιά φαντασία ποιητών, νομίζουμε, δεν μπορεί να πλάσει τόσο φοβερά και ελεεινά πράγματα σαν αυτά που εμείς είδαμε σε άλλες γυναίκες και τα περάσαμε και οι ίδιες.»

Στην ίδια επιστολή μιλούσε για τα πικρά παράπονα κατά των κυβερνήσεων των μεγάλων κρατών που βοηθούσαν τους Τούρκους και εμπόδιζαν με κάθε τρόπο τους Έλληνες που ήθελαν να πάρουν μέρος στον αγώνα. Ακόμη, ευγνωμονούσε και ευχαριστούσε θερμά, εκ μέρους των Ελληνίδων, όλες τις γενναίες φίλες της Ελλάδας για την βοήθεια και την υποστήριξη που έδειχναν υπέρ του ελληνικού αγώνα για την ελευθερία.


Το 1826, μετά την πολιορκία και την έξοδο του Μεσολογγίου, η Ευανθία, συγκλονισμένη από τα γεγονότα, έγραψε και δημοσίευσε το δράμα «Νικήρατος» σε τρεις πράξεις, το πρώτο θεατρικό έργο από Ελληνίδα γυναίκα. Μεταξύ άλλων προλόγισε στο βιβλίο της προς τις Ελληνίδες:

«…Εκείνοι οι Ήρωες, όσοι αποφάσισαν να ενταφιαστούν κάτω από τα ερείπια του Μεσολογγίου με τους ασθενείς και πληγωμένους, οι εκρήξεις, οι φλόγες, τα χάσματα, τα οποία το κατέστησαν αγνώριστο και κατάπιαν τόσους εχθρούς, έρχονταν πάντοτε στη φαντασία μου. Και ήταν αδύνατο να την εφησυχάσω, αν δεν αποφάσιζα να εκθέσω εγγράφως, όσα νόμιζα, ότι έβλεπα και άκουγα. Πόσο όμως υπήρξε σε μένα δύσκολο να συνάψω, όσα φανταζόμουν και όσα αισθανόταν η καρδιά μου! Άρχισα πολλές φορές και πολλές φορές παραιτήθηκα. Στο τέλος έγραψα το Δράμα τούτο. Θεώρησα ότι έκαμα κάτι και έλαβα λίγη άνεση.

»Το παράξενο όμως είναι ότι τόλμησα να το εκδώσω και δια του τύπου. Αλλά η επιθυμία, την οποία είχα να αφιερώσω κάτι σε εκείνες, που στον ιερό αυτό αγώνα του έθνους μας παρά την αισχρή και άτιμη δουλεία προτίμησαν τις φλόγες και τις αβύσσους, το μέγα χρέος, που στοχαζόμουν, ότι έχω στα ιερά τούτα της πίστης και της πατρίδος θύματα, με έκαμαν να λάβω την τόλμη αυτή. Και τι άλλο, φίλες μου, μπορούσα καταλληλότερο να προσφέρω στις Ελληνίδες που θυσιάστηκαν για την Ελλάδα, παρά την τρομερή σκηνή του μεγάλου και ένδοξου δράματος του Μεσολογγίου; Πόσο θα ήθελα να ήμουν ευτυχής, εάν μπορούσα να παραστήσω την φοβερή και πραγματική αυτήν εικόνα! Γνωρίζω την αδυναμία μου. Ξέρω πόσα και ποια προτερήματα και ποια έξη πρέπει να έχει, όποιος επιχειρεί, δεν λέω να πλάσει, αλλά να εκθέσει μόνο γυμνή την αλήθεια των σημερινών δραμάτων της Ελλάδας. Δεν με λανθάνει ότι η προσφορά μου αυτή είναι μικρή, λιτή και διόλου ατελής. Ελπίζω όμως ότι θέλει τύχει συγνώμης αυτή η τόλμη μου.

»Εάν έκανα λίγες αλλαγές στην ιστορική αλήθεια, στοχάζομαι ότι αυτό είναι συγχωρημένο σε αυτή την υπόθεση. Και έπειτα μου φαίνεται ότι τίποτε άλλο δεν ανέφερα παρά ό,τι συνέβη την ημέρα της εξόδου, ή πριν από αυτή ή μετά από αυτή στο Μεσολόγγι. Εάν δεν μεταχειρίστηκα τα αληθινά ονόματα εκείνων που αγωνίστηκαν στο μέγα δράμα του Μεσολογγίου, είναι εύκολο, νομίζω, να αντικαταστήσει κάποιος τα ονόματα εκείνων που γνωρίζει ως πρωταιτίους της υπέρ της ελευθερίας του έθνους μας μεγίστης και καταπληκτικής θυσίας. Τέλος, είμαι βεβαία, ότι εσείς τουλάχιστον φίλες μου, θα παραβλέψετε τις πολλές και μεγάλες ελλείψεις, που έχει η προσφορά μου αυτή. Όλη δε η πεποίθηση μου στηρίζεται στη μόνη γενναία συγκατάβαση της ευαίσθητης και φιλοπάτριδος καρδιάς σας.»

Το θεατρικό δράμα «Νικήρατος» σε τρεις πράξεις, το πρώτο θεατρικό έργο γραμμένο από Ελληνίδα γυναίκα, την Ευανθία Καΐρη, το οποίο τυπώθηκε το 1826 στο τυπογραφείο της Διοικήσεως του Ναυπλίου και εκδόθηκε ανώνυμα: «Υπό Ελληνίδος Τινός».


Την ίδια εποχή, επισκέφθηκε στη Σύρο τον αδελφό της Θεόφιλο ο ποιητής Αλέξανδρος Σούτσος. Εντυπωσιάστηκε από την μετριοφροσύνη, την ομορφιά της και τις γνώσεις της και της έδωσε συγχαρητήρια για την επιτυχία του έργου της.

«Θυμάστε», του είπε εκείνη, «πόση βαθιά πληγή άνοιξε στην καρδιά μας η άλωση του Μεσολογγίου. Σε μένα ήταν αδύνατο να σβήσω από τη μνήμη μου την καταστροφική νύχτα της 10ης Απριλίου. Τα ηρωικά εκείνα φαντάσματα που επί τόσες μέρες αγωνίζονταν να παραμείνουν ζωντανά από θαύμα, τα μεσάνυχτα εκείνης της νύχτας σκόρπισαν τον τρόμο στον τύραννο. Οι τελευταίοι αποχαιρετισμοί των συγγενών και φίλων, οι θρήνοι των μητέρων, οι φωνές των παιδιών, η θυσία των γενναίων εκείνων ανθρώπων που αποφάσισαν να πεθάνουν μαζί με τους γέροντες και τους τραυματίες, όλη αυτή η εικόνα κυριαρχούσε στη φαντασία μου. Ποτέ δεν θα ησύχαζε η καρδιά μου αν δεν έγγραφα εκείνα που νόμιζα ότι άκουγα και έβλεπα.»

Η Ευανθία το 1837 έφυγε από την Σύρο και πήγε να ζήσει στην Άνδρο όπου και έμεινε μέχρι που πέθανε, τον Αύγουστο του 1866. Αφοσιώθηκε αποκλειστικά στη μελέτη των φιλοσοφικών και θρησκευτικών θεωριών του αδελφού της. Ωστόσο, το θρησκευτικό δόγμα που πρέσβευε ο Θεόφιλος Καΐρης, την Θεοσέβεια, που είχε αναπτύξει ο ίδιος προσωπικά και το οποίο είχε αποδεχτεί η αδελφή του, τον έφερε αντιμέτωπο με την Ιερά Σύνοδο και την βαυαρική κυβέρνηση του Όθωνα. Τον καταδίωξαν και τον φυλάκισαν σε μεγάλη ηλικία στις φυλακές της Σύρου, όπου και άφησε την τελευταία του πνοή. Η Ευανθία απογοητεύτηκε και πικράθηκε πολύ, αλλά δεν έπαψε ποτέ να πιστεύει στις θεωρίες του αδελφού της, που σε αυτόν όφειλε την μόρφωση και το ήθος της.

«…Τους Κυδωνείς έφώτιζεν ο θαυμαστός Καΐρης.

Εξέδιδον τον Λόγιος Ερμής ο Κοκκινάκαι

Οι Κούμαι, οι Θεόκλητοι και οι Καπετανάκαι.

Συνέθετον συγγράμματα σοφά και στοιχειώδη.

Γυναίκες με φρονήματα Ελληνικά ανδρώδη,

Και πρώτη μεταξύ αυτών η νέα Ευανθία,

Μετέφραζον ωφέλιμα διδακτικά βιβλία ..».

Απόσπασμα από το «Ποιηταί και Διδάσκαλοι της Νέας Ελλάδος», του Αλέξανδρου Σούτσου.


Βιβλιογραφία

Απάνθισμα επιστολών Αδαμαντίου Κοραή, Ιακώβου Ρώτα, Αθήνα, 1839

Νεοελληνικά Αναγνώσματα, Γ. Δροσίνη και Γ. Κασδόνη, Τόμος Α΄, Αθήνα, 1884

Βίοι Παράλληλοι των υπό της Αναγεννήσεως της Ελλάδος διαπρεψάντων ανδρών, Αναστασίου Γούδα, Τόμος Β΄, Αθήνα, 1870

Επανάσταση 1821 – Γένους Θηλυκού, Γιώτα Αγγελοπούλου, Αθήνα, 2021

Πομάκοι: Οι Άγνωστοι Εξισλαμισμένοι Ήρωες του 1821
Φάλανθος: Ο ακλόνητος «θρόνος» του Θεόδωρου Κολοκο...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://1821.intownpost.com/

Διαβάστηκαν από άλλους χρήστες

200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Διαβάστε εδώ το Α΄Μέρος Οι Αλβανοί σύμμαχοί του, απέδιδαν στόν Μάρκο Μπότσαρη πρωτοφανή σεβασμό και εκτίμηση και δέν αμφισβητούσαν τήν πρωτοκαθεδρία του στις κοινές, πολεμικές επιχειρήσεις τους κατά τ...
200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Ο υπουργός εξωτερικών της Αγγλίας, ο Ιρλανδός Ρόμπερτ Στιούαρτ, υποκόμης του Κάσλρεϊ και ο υπουργός εξωτερικών της Αυστρίας, Κλέμενς φον Μέτερνιχ το 1821 ρώτησαν τον Καποδίστρια: «Ποιὸ είναι τὸ Ελληνι...
200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Π ρ ό λ ο γ ο ς  Διάγουμε το έτος 2021 και εφέτος συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από την Επανάσταση τού 1821, όταν, σύσσωμο το Ελληνικό Εθνος, προετοιμασμένο οργανωτικά από την «Φιλική Εταιρεία»,...